door Marco Becker

Wat vooraf ging: In deel 1 gaf Marco algemene informatie over het motorblok en besprak hij de verschillende taken van motorolie. In dit vervolg lees je meer over de werking van het oliefilter en de verschillende toevoegingen.

Er is nog iets dat de olie moet doen. De olie krijgt te maken met vuil. Denk maar eens aan de verbrandingsgassen. Vooral bij de wat oudere GL en CX650 heeft de olie het zwaar. In de regel gebruikt Honda voor de motorfietsen een veel lichtere zuigerverenset. De olieschraapveren zijn echt veel lichter dan die van een gemiddelde olieschraapveer die op een autozuiger is gemonteerd. Ze hebben dat gedaan, omdat zuigerveren bij hoge toerentallen veel vermogen verbruiken. Zuigerveren geven altijd wrijvingsverliezen. Druk maar eens een nieuwe zuiger met nieuwe zuigerveren in een cilinder. Dan weet je gelijk dat hiervoor veel kracht nodig is. Daarom heeft Honda zuigerveren gebruikt die veel dunner en lichter zijn. Bij de GL en CX 650 levert dit in de regel na ongeveer 70.000 kilometer problemen op. De spanning is dan uit de zuigerveren. Versleten zijn ze dan nog niet, maar er zit geen kracht meer in. Hierdoor is er geen goede afdichting meer en daardoor kunnen er verbrandingsgassen in de olie komen. Dus de olie moet op de een of andere manier toestaan dat er koolstof en benzineresten opgelost worden in de olie. Daarom is de olie ook altijd zwart. Dat komt door de koolstof. De olie moet dit echter wel aan kunnen. De olie moet het allemaal gangbaar houden.
Bij de wat oudere Daihatsu Cuore en Suzuki Alto was dit nogal eens een probleem. De olie was niet in staat om tijdens korte ritjes de zaak goed schoon te houden. Wat je dan gaat zien, is dat er vuilresten boven bij de kleptuimelaars gingen zitten. Trek de oliebijvuldop maar eens los van deze oude auto’s en je ziet wat ik bedoel (voor de blondjes onder ons: het is de 710-dop (draai 710 om en je leest olie op zijn Engels. Dit staat meestal op een omgedraaide olie dop)). Bij korte ritjes is de olie niet in staat om dit op te nemen en de vuilresten gaan als het ware condenseren met het vocht boven in de cilinderkop.
Bij een GL en CX zie je dit ook nog wel eens. Wil je kleppen gaan stellen en dan kom je een soort mayo-achtige snot tegen. In die mayo zit vaak nog veel meer vuil. Normaal gesproken moet de olie dit verwerken, maar soms lukt dat niet. Dit komt doordat de motor versleten is of een lekke koppakking heeft. Of de olie is te oud en niet meer in staat om het vuil op te nemen. Of er wordt niet goed met de motor gereden. Teveel te korte ritjes bijvoorbeeld. In de olie zitten dopes die dit allemaal moeten verwerken. Het is zelfs zo dat er waterdamp opgelost kan worden in de olie. Een goede olie doet dit dus ook werkelijk. Probeer maar eens om met een gasbrander de olie warm te maken. Wat ik dan nog wel eens zie, is dat de olie gelijk wit wordt. En dat wit worden komt door het vocht dat gelijk wordt opgenomen door de olie. Er komt heel veel waterdamp vrij bij het verstoken van gas. Neem maar eens een stuk ijzer. Maak dit warm en wat gebeurt er? Het ijzer wordt nat. Pas als de temperatuur hoog genoeg is, gaat het water verdampen. Dit is nou net ook de bedoeling met motorolie. Het moet heet worden. Lang genoeg om de waterdamp er weer uit te werken. De waterdamp, maar ook benzinedamp, wordt dan weer afgevoerd door de ontluchting van het motorblok. Deze ontluchting komt uit bij het luchtfilterhuis en wordt dan weer leeg gezogen door de carburateurs. Maar vloeibare stoffen zoals olie en water lopen er aan de onderkant weer uit en vallen door het kleine slangetje gewoon op straat. Bij velen zit daar een stopje in of een draaidopje. Maar in de loop der tijd is deze verwijderd en kan de motorfiets vrijelijk zijn rommel lozen. Bij lange ritten vind je na afloop altijd een paar drupjes olie op je garagevloer.

Oliefilter
Het oliefilter heeft maar één doel: Het filteren van de olie. Er zijn nogal wat oliefilters op de markt. De meeste zijn prima. Ze halen het grove eruit. Koolstof, olie, water en toevoegingen gaan door het filter. Schraapsel, aluminiumdelen en/of ijzer worden tegengehouden. Het heel fijne ijzerstof wordt niet tegengehouden. Dit wordt ook wel BLACK DUST genoemd. Vroeger was dit een aanwijzing dat het blok kapot ging. Nu nog steeds wel, maar ik kom dit alleen maar tegen in heel verwaarloosde blokken die eigenlijk al kapot zijn gereden. Waarmee dus letterlijk doorgereden is tot het blok er bij neer viel. In veel gevallen zijn dan de lagerschalen eruit gelopen. En toch maar doorrijden. Dit kan soms heel lang goed gaan, maar uiteindelijk gaat het fout. Ik heb wel eens gebroken drijfstangen gezien. Dit zijn ook de gevallen waarbij er motorblokdelen inwendig moeten wijken. De stukken aluminium vind je dan onder in het blok terug. Dus het oliefilter is minder belangrijk in dit verhaal. Echter: monteer bij een beurt altijd een nieuw oliefilter en maak het oliefilterhuis schoon. Hierdoor kun je aflezen of er problemen aan zitten te komen. Bij een goed lopende CX of GL zou je het oliefilter weg kunnen laten. Echter, één vuiltje en je zit in de problemen. Bij de Yamaha XS 650 twee cilinder is het oliefilter zo grof, dat je hem eigenlijk best weg kan laten. Sterker nog, het oliefilter onder in het blok gaat regelmatig kapot waardoor er geen werking meer is en er gewoon een gat ontstaat. Olie filteren, ik dacht het niet. Dit is ook de reden dat elke 3.000 kilometer de olie vervangen dient te worden. Nu het leuke: het oliefilter bestaat uit messinggaas en dient uitgespoeld te worden. Het kan dus weer gebruikt worden als het nog niet kapot is. Maar 9 van de 10 keer is het wel kapot. Dat brengt mij weer op de GL- en CX-en. Alle 500-types kunnen om de 10.000 kilometer gedaan worden. Gelijkertijd stel je de kleppen en loop je de distributieketting na. Voor alle 650 modellen is dat eigenlijk 7.500 kilometer. Let wel, dit is een richtlijn en er kan dus van afgeweken worden.


Extra toevoegingen

Extra toevoegingen
Als je iets anders wil doen met de olie, dan kun je toevoegingen aan de olie toevoegen. De fabrikant zal dit nooit wenselijk vinden, omdat je in feite de oliesamenstelling gaat veranderen. Een voorbeeld: je wilt het blok van binnen reinigen. Dat kan. In de handel heeft Wijns daar een oplossing voor. Je doet dat bij de olie in het motorblok en gaat er mee rijden. Het is in feite een zwaar oplosmiddel dat alle delen schoon gaat maken. Er komt nu een hoop vuil los. Dit moet het oliefilter dus maar opvangen.

 

Ikzelf gebruik dit middel om de hydraulische klepstoters in mijn Ford Mondeo schoon te spoelen. Het werkt. Doe dit vlak voor een oliebeurt en rijd er dus niet al te lang mee. Het hoeft niet altijd gedaan te worden, eens in de 50.000 kilometer is ruim voldoende. De olie zelf krijgt het met dit goedje ook zwaar te verduren. Daarom gebruik ik het alleen vlak voor een olievervangbeurt. Ongeveer 250 kilometer er voor.
We kunnen ook de olie verdikken. Dit doe ik nog wel eens als er een blokje staat dat echt overmatig herrie maakt, maar het is niet aan te tonen wat het is. Hiermee wil ik nog wel eens wat proberen. Het werkt wel. Ook als ik meer en vooral langdurig vol vermogen ga rijden wil ik de olie nog wel eens verdikken. Ook hiervoor zijn er middelen te krijgen.
In het begin van het verhaal heb ik al aangeven, dat als je een overmatig olieverbruik hebt, het raadzaam is om een olieverdikker te gebruiken. Je kunt dan langer met dezelfde olie doorrijden. In de verdikker zitten vaak ook smerende stoffen.
Dan is er nog een heel ander product. Het gaat hierbij om een product dat zijn werk moet doen in de olie. Het doet verder niets met de olie. Het past de olie niet aan. Het maakt de olie ook niet dikker of dunner. Daarom praat ik liever niet over een toevoeging maar over een los product. Deze producten doen wel degelijk iets in het motor blok.

Slick 50
Wie kent het Slick 50 niet uit het verleden? Vroeger werd hier heel sceptisch naar gekeken. Het product is zelfs door velen letterlijk en figuurlijk de grond in getrapt. Toch denk ik dat het allemaal wat overdreven was. Veel van deze middelen werden als wondermiddel gezien. Het zou kapotte blokken weer doen herleven. Het zou overmatige herrie wegnemen. Je zou er 50% meer vermogen van krijgen. Kijk, hieraan kon geen enkel product voldoen. Deze producten zorgden er alleen maar voor dat het blok minder zou slijten en dat onregelmatigheden die in de loop van de tijd waren ontstaan weer glad gemaakt werden. Bij de wat oudere blokken kon je merken dat het product gebruikt werd, omdat het blok vaak iets harder stationair ging lopen. Bij de huidige blokken merk je niets meer, omdat deze stationair door de computer geregeld worden.
Het Slick 50-product was gebaseerd op keramisch fijn stof dat zich tegen het metaal afzette en als een zeer dunne slijtlaag vast ging zitten. Op dit moment is het wondermiddel teflon. Teflon heeft als positieve eigenschap dat het zich wil hechten aan alle metaalachtige oppervlakten. Het heeft nog een bijzondere werking. Het is glad en geeft heel weinig wrijving. Zeker als dat deel wat er overheen moet glijden ook een teflonlaag heeft. Denk maar eens aan de cilinder en cilinderwand. Ik heb toch het idee dat keramiek deze eigenschap veel minder heeft. Daarom is het nu teflon, dat het wondermiddel mag heten.


Teflon
Wat mag je er dan wel van verwachten? Ik heb wat testen gedaan met deze middelen. Ik heb twee verschillende producten gebruikt. Beide zijn wel gebaseerd op het product teflon. Ik hoop nu aan te kunnen geven, waarin deze producten uitblinken en iedereen er van te kunnen overtuigen dat het wel degelijk iets doet. Tevens hoop ik bij veel mensen het negatieve weg te kunnen halen en gelijk de broodjes aap weg te nemen. Om de een of andere reden zijn er mij veel verhalen ter ore gekomen, dat deze producten slecht zouden zijn. Er zouden veel blokken op kapot gelopen zijn. Het zou zelfs verwoestend zijn. Als dat zo zou zijn, zou het product allang uit de handel gehaald zijn. De werkelijkheid is dat het motorblok al schade had en dat men dacht dat deze producten het probleem weg konden halen. Dat is niet zo. Maar men gaf het product wel de schuld. Ik heb zelf nog geen goed onderbouwd verhaal gezien, waaruit blijkt dat het product de boosdoener was waarom het motorblok de geest had gegeven.
Wel heb ik testen gelezen, dat teflonproducten na veel gereden kilometers nog steeds op de oppervlakten van een motorblok zouden zitten. Deze teflonresten hadden nog steeds de gunstige eigenschappen die bijdragen tot betere mechanische eigenschappen. Dus de antwoorden die ik gelezen heb, blijken heel wat anders te vertellen. Tevens wil ik nog een kanttekening plaatsen. Als iets goed is voor de lange duur, kom je dus ook niet snel te weten wat het product heeft gepresteerd.
Aangezien wij hier in Nederland nog steeds denken dat een motorblok na 200.000 kilometer op is, zal nooit aan het licht komen wat teflon wel heeft bij gedragen. De meeste auto’s zijn dan al verkocht naar het buitenland. Het heeft al die tijd zijn werk gedaan zonder dat het kenbaar is geworden. Als ik nou eens zeg dat mijn oude Golfje bijna 500.000 kilometer heeft gereden en het olieverbruik minimaal is, ja, dan ga je pas zeggen dat de middelen goed gewerkt hebben. Bij motorfietsen is 200.000 kilometer ook al heel normaal. Maar alles wat om het motorblok heen zit, is dan vaak al verrot. Dus ook hier komt het product niet tot zijn recht. Dan zal bij iedereen de vraag rijzen waarom ze het product dan wel zouden moeten gaan proberen? De reden is simpel: Het brandstofverbruik gaat iets teruglopen. De olie gaat langer mee en mag en kan met grotere intervalbeurten vervangen worden. Dan de prestaties van het blok zelf. Naar mijn mening gaan die er echt op vooruit. Tevens gaan distributiespanners langer mee. Teflon vindt de laag die op de spanners zit een mooie plek om zich op vast te zetten. Ook krijgt de distributieketting een oppepbeurt en loopt veel soepeler. Dit heb ik tot mijn stomme verbazing zelf vast kunnen stellen. Dus het product teflon werkt wel. Ik ga niet zeggen dat je zonder olie kan rijden of met minder olie uit kan. Olie blijft het belangrijkste voor het blok. Zonder olie loopt het gewoon naar de klote. Ja, ik ken ook die reclamespots op TV waarbij een auto zonder olie maar wel met het middel erin vele kilometers kan afleggen. Of zelfs nog erger: ze laten de olie eruit lopen en het motorblok wordt open gemaakt en met de tuinslang nat gehouden. Ja, het motorblok blijft gewoon doorlopen. Toch vind ik dat dit niet kan kloppen, ze vertellen er niet bij dat als je niks gebruikt je dit ook kan doen. Het blok draait echt wel even door. Als er maar koeling en/of vocht is. Geloof het of geloof het niet, zelfs water kan smeren. Water koelt ook heel goed. Hierdoor blijft het motorblok gewoon doorlopen. Ik vind het zonde om het zelf uit te proberen, maar als ik een motorblok afvul met water in plaats van olie, dan kom ik nog een heel eind met het blok. Maar als ik daarna alles na ga meten... En ja, ook na de reclamewatertest van de TV blijken alle blokken verrot te zijn. Op het oog loopt het blok, maar na 2.000 kilometer loopt het blok toch nog vast ondanks dat je het weer met olie gevuld hebt.
Dit is trouwens een bekend gegeven in de motorwereld. Als er namelijk een motorrijder valt, en de motor loopt nog maar de gashendel blijft open staan, dan zal de motor gaan loeien. Hiervoor is de dodemansknop rechts op het stuur gemaakt. Echter, als de motor op zijn zij ligt, is er geen olie voor de oliepomp. Ach, we pakken de motor weer op en rijden verder. Maar vaak komt na 2.000 kilometer echt wel aan het licht dat er destijds flink wat fout is gegaan. Jammer: de vakhandel verkoopt een schadefiets, jij knapt de motorfiets weer netjes op en na een paar duizend kilometer kan het blok weer uit elkaar.
Ook hier kan teflon trouwens wel weer een uitkomst bieden. Er zit namelijk een smerend teflonlaagje op alle slijtagevlakken. En dit zorgt er voor dat er minder snel schade optreedt. Dus als het olielampje brandt en/of knippert, dan is de schade geringer als er teflon gebruikt is.

Slijtage
Of het waar is weet ik niet, maar ik heb ooit eens gelezen dat het bij elke startbeurt net is of de motor in één keer 50 kilometer heeft afgelegd. Toch denk ik dat men met teflon minder slijtage heeft. Als er slijtagedelen op elkaar komen, resulteert dit meteen in hoge temperaturen. Door de teflon blijft het geheel iets koeler. Vaak zul je dit niet merken, omdat de radiator de temperatuur hoog houdt. De olie zelf is ook gebaat bij teflon: de olie wordt minder zwaar belast, omdat teflon de klappen op gaat vangen.
Poe poe, teflon is dus een wondermiddel. Waarom zijn we er dan niet zo gek mee (de Nederlanders)? Ik ga nu even naar Amerika kijken. Hier zijn ze dol op dit soort producten, maar waarom dan. In Amerika is het normaal dat je ongeveer 60.000 kilometer met dezelfde olie doorrijdt. Onderhoud doen ze niet en als het kapot is, laten ze het blok meteen vervangen door een nieuw blok. Alles is groot in Amerika en alles kan. Dat is de gedachte hierachter. En de nieuwprijs van onderdelen ligt lager dan in Europa. Dus alles wat daar rondrijdt loopt gewoon niet meer lekker, omdat de olie op is. De olie is ingedikt en zit vol met vuilresten. Als je dan een middel in de motor laat lopen, geeft dit altijd een positief resultaat. Daarom zijn de Amerikanen gek met dit soort producten.

Wij Nederlanders doen dat anders, we houden ons aan de gevraagde olie-intervalverversbeurten. Dus de olie is bij onze motor eigenlijk nooit helemaal op. Kijk maar eens naar de nieuwe modellen. Het is al heel normaal dat een auto 20.000 kilometer op dezelfde olie kan rijden. Opel laat zelfs een type diesel 30.000 kilometer rijden of jaarlijks gewoon de olie vervangen. Bij een CX of GL is de olie na 12.000 kilometer echt wel op, omdat de temperaturen hoger zijn en de krachten per mm2 hoger zijn. Dit komt vooral door de hoge toerentallen. Aan te bevelen is dan ook om de olie voor de 10.000 kilometer te vervangen bij onze oude CX-en en GL-en. Dus wij Nederlanders rijden overwegend met goede olie rond, waardoor wij het niet zo gauw merken als er teflon in het blok wordt gedaan.
Het middel wordt al lange tijd in andere zaken gebruikt, zoals versnellingsbakken. Hiermee heb ik zelf hele goede ervaringen. Het werkt echt. Het zou dus ook geschikt zijn voor onze cardanaandrijvingen en ik ga er dan ook toe over om dit standaard tijdens onderhoudsbeurten te gebruiken. Ik koop 5 liter olie 80w90 en doe daar de teflon in.
Teflon wordt ook in ons koekenpannetje gebruikt en je kunt er dus op bakken. Alleen de temperaturen lopen in het pannetje wel iets hoger op dan in ons blokje. Teflon wordt ook gebruikt bij de spaceshuttle. Vooral om dingen te beschermen tegen hoge hitte. En ga zo maar door. Dus teflon is een bekend middel.
Eén van de leveranciers van een teflontoevoeging voor olie is Interflon Holland BV. Wil je er meer over weten, neem dan eens contact met ze op (tel. 0165-554511). Van hun vertegenwoordiger heb ik een paar proefflacons gekregen, die ik zowel in mijn eigen motorblok heb gebruikt als bij anderen tijdens een onderhoudsbeurt heb toegevoegd. Vooral de GL650 heeft er baat bij. Hij gaat gewoon veel beter schakelen. Vermoedelijk gaat het olieverbruik iets terug, maar ik heb daar eerlijk gezegd nog geen betrouwbare cijfers van gezien. Wel lijkt de motorfiets meer vermogen onderin te hebben. Het loopt allemaal net even wat beter. Van de mensen die ik al weer terug heb gehad, zag de olie er ook beter uit. Dus naar mijn mening doet het wel degelijk iets en is het vooral het puntje op de i. Mochten er nog vragen zijn, je weet het, je kunt altijd even contact met me opnemen.


Er is keus genoeg aan olie en olieproducten!